Ticker

6/recent/ticker-posts

Header Ads Widget

Responsive Advertisement

Thơ bát ngôn (thơ tám chữ) - Hướng dẫn làm thơ

HƯỚNG DẪN LÀM THƠ - Phần 2 Thơ bát ngôn (thơ 8 chữ).

Bát Ngôn là thể thơ tám chữ, tức là mỗi dòng trong đoạn thơ sẽ có tám chữ.Làm thơ Bát ngôn dễ dàng hơn những thể thơ khác rất nhiều vì không bị luật thơ gò bó như những thể loại khác: 

Câu đầu tiên của bài thơ thì có thể tự do mà làm, vì không phải theo khuôn khổ nào hết. 

Câu hai và ba thì chữ cuối của câu hai và câu ba phải theo cùng vần là trắc trắc, hoặc bằng bằng, cứ hai cặp trắc lại đến hai cặp bằng cho đến hết bài thơ. 

Câu cuối cùng cũng tương tự câu đầu. không cần phải vần với câu nào hết, nhưng nếu chữ cuối của câu cuối có thể vần với chữ cuối câu đầu thì sẽ hay hơn.

Vì Bát ngôn không có quá gò bó, từ ngữ bạn dùng sẽ làm bài thơ trở nên hay hơn, chỉ cần uốn nắn, uyển chuyển dùng từ sẽ tạo ra một bài thơ thật hấp dẫn.

 Luật bằng trắc

Thường thì trong câu để có âm điệu du dương hễ chữ cuối có thanh trắc thì chữ thứ 3 trắc, chữ thứ 5 và 6 bằng; chữ cuối có thanh bằng thì chữ thứ 3 bằng, chữ thứ 5 và 6 trắc.

* Chữ cuối có thanh trắc thì chữ thứ ba là thanh trắc, thứ năm hoặc sáu là thanh bằng:


Ngắt câu chữ thứ 5 : x x T (b) B x x T   VD: Ta nghe rõ con thuyền trôi phấp phới

Ngắt câu chữ thứ 6 : x x T x (b) B x T    VD: Vòm nho nhỏ còn ghi thương nhớ cũ

* Chữ cuối có thanh bằng thì chữ thứ ba là thanh bằng, chữ thứ năm hoặc sáu là thanh trắc:


Ngắt câu chữ thứ 5 : x x B (t) T x x B   VD: Lối vào sâu mấy khoá nẻo sau lưng

Ngắt câu chữ thứ 6 : x x B x (t) T x B   VD: Lệ chia phôi ngàn thuở đọng lưng chừng

* Ghi chú : 

- B : phải là bằng

- T : phải là trắc

- b : nên là bằng, nhưng không bắt buộc

- t : nên là trắc, nhưng không bắt buộc

- x : bằng hoặc trắc đều được

1. Vần liên tiếp


Cứ hai vần bằng rồi đến hai vần trắc, hoặc hai vần trắc rồi đến hai vần bằng. Như vậy:

* Câu 1 vần câu 2, câu 3 vần câu 4 Thí dụ:


Ta nghe rõ con thuyền trôi phấp phới

Non động hoang mang, tình xưa bạn mới

Hoa chờ, tươi: mây đợi, thắm lưng đèo

Suối quanh co bờ đá dựng cheo leo

Sườn bích lập nâng cao trần thạch nhũ

Vòm nho nhỏ còn ghi thương nhớ cũ

Lệ chia phôi ngàn thuở đọng lưng chừng

Lối vào sâu mấy khoá nẻo sau lưng

Khe nước hẹp khép dần sau bánh lái

Đôi bờ gấm chập chờn xê xích lại

Nóc rêu nhung buông rủ sát ngang đầu

Hồn phiêu dao tưởng cõi chiếc thuyền câu

Lách hang đá bay về non nước Tấn

(Đào Nguyên lạc lối - Vũ Hoàng Chương)


* Hoặc là câu 2 vần câu 3, câu 4 vần câu 5. Thí dụ:


Khách ngồi lại cùng em trong chốc nữa

Vội vàng chi, trăng lạnh quá, khách ơi

Đêm nay rằm: yến tiệc sáng trên trời

Khách không ở, lòng em cô độc quá

Khách ngồi lại cùng em! Đây gối lả

Tay em đây mời khách ngả đầu say

Đây rượu nồng. Và hồn của em đây

Em cung kính đặt dưới chân hoàng tử

(Lời kỹ nữ - Xuân Diệu)


2. Vần chéo (Vần gián cách)


Một vần bằng rồi tới một vần trắc. Như vậy, câu 1 vần với câu 3, câu 2 vần với câu 4. Thí dụ:


Đuốc hoa toả, xiêm y càng rực rỡ

Khói trầm dâng, son phấn ngát lây hương.

Da thịt cháy, nhưng còn hơi bỡ ngỡ,

Nấp sau rèm tơ lụa mỏng hơn sương. 

(Động phòng hoa chúc - Vũ Hoàng Chương)


3. Vần ôm


Câu 1 vần với câu 4, câu 2 vần câu 3. Thí dụ:


Trời hôm nay mưa nhiều hay rất nắng?

Mưa tôi chả về bong bóng vỡ đầy tay

Trời nắng ngọt ngào... tôi ở lại đây

Như một buổi hiên nhà nàng dịu sáng

(Tuổi mười ba - Nguyên Sa)


Đêm thân ái có muôn hoa hồng nở

Em tới đây tình tự một đôi lời

Hồn phong hương trầm tuổi mộng hai mươi

Ta nói khẽ đủ hai lòng nghe rõ 

(Ân tình dạ khúc - Đinh Hùng)

VÍ DỤ CHUNG: 

Anh muốn nói dù trời đông giá lạnh

Rét da ngoài khôn sánh rét tim côi

Bàn thiên nhìn mâm quả với chè xôi

Lòng xáo động bồi hồi trong tâm tưởng

Anh muốn nói dù chúng mình đôi hướng

Điệu đàn tơ âm hưởng vẫn rung người

Qua đại dương hoà nhịp sóng trùng khơi

Vượt sa mạc gởi lời muôn khát vọng

(Anh muốn nói - Ái Hoa)

Phân tích:

+ Lạnh và sánh vần với nhau

+ Côi, sôi và hôi vần với nhau

+ Tưởng, hướng và hưởng vần với nhau

+ Người, khơi và lời vần với nhau

Xem: Hướng dẫn làm thơ.

Sưu tầm: Tài Liệu Gốc.

Post a Comment

0 Comments